

 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Amalgamat: |
Materiał stomatologiczny wykorzystywany w leczeniu ubytków. Potocznie nazywa się go "srebrnym wypełnieniem" i zwykle zawiera mieszankę srebra, miedzi, cyny a czasem cząstek cynku połączonych z rtęcią. |
| | Błona śluzowa: |
Cienka, zewnętrzna, różowa lub czerwona błona wyściełająca wnętrze jamy ustnej. |
| | Błonka: |
Pierwsze stadium tworzenia się płytki nazębnej. Błonka to bezbarwna, cienka warstwa zawierająca białka i lipidy (tłuszcze) pochodzące ze śliny. Błonka tworzy się w ciągu kilku sekund po oczyszczeniu powierzchni zęba. |
| | Bonding: |
Technika rekonstrukcji, odbudowy lub kosmetycznego ulepszania wyglądu zębów, polegająca na nałożeniu na powierzchnię zęba warstwy estetycznej żywicy, która będzie przylegać do istniejącego szkliwa. |
| | Brodawka zęba: |
Dotyczy tkanki dziąseł w kształcie litery V między poszczególnymi zębami. |
| | Brzeg dziąsła: |
Część dziąsła znajdująca się najbliżej powierzchni zęba, nazywana potocznie "linią dziąseł. |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Cement korzeniowy: |
Pokrywa zębinę korzenia zęba. Cement jest warstwą, w której umocowane są wiązadełka łączące ząb z niszą w kości - zębodołem. Jest to najmiększa część struktury zęba. |
| | Choroba przyzębia: |
Choroba tkanek podtrzymujących ząb. |
| | Choroby dziąseł: |
forma choroby przyzębia, której skutkiem jest zniszczenie kości zębodołowej. |
| | Cofanie się dziąseł: |
Stan chorobowy, który pojawia się, gdy brzeg dziąsła cofnie się z połączenia cementowo-szkliwnego (miejsca, gdzie ząb styka się z korzeniem) w kierunku korzenia zęba. |
| | Cukier pokarmowy: |
Cukier występujący w Twojej diecie, w tym cukier zawarty w słodyczach, owocach i przetworzonych produktach spożywczych |
| | Demineralizacja: |
Zanik składników mineralnych w szkliwie zęba tuż poniżej miejsc, gdzie doszło do zmian próchniczych. Oznaką demineralizacji może być pojawienie się na powierzchni zębów małych białych obszarów. |
| | Dystalne: |
Dotyczący powierzchni zębów zwróconych w kierunku przeciwnym do środkowej linii jamy ustnej. |
| | Dziąsła: |
- zwarta tkanka otaczająca ząb i pokrywająca kość zębodołową. |
| | Dziąsło wolne: |
Brzeżna część dziąsła, którą można odchylić od powierzchni zęba. Dziąsło wolne tworzy rodzaj kołnierza dookoła zęba. |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Endotoksyny: |
Endotoksyny to trujące substancje wytwarzane przez obumierające bakterie, które mogą bezpośrednio uszkodzić tkanki lub wyzwolić odpowiedź immunologiczną powodującą rozkład tkanek. |
| | Fluor: |
Związek chemiczny, który pomaga wzmocnić zęby oraz zapobiegać próchnicy i nadwrażliwości zębów. |
| | Fluoroza: |
Odbarwienie się szkliwa na skutek systematycznego przedostawania się zbyt dużej ilości fluoru (przekraczającej jedną (1) część na milion) do układu krwionośnego - nazywane również plamistością szkliwa. |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| |
|
|
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Implant: |
Metalowy pręt wkręcany w szczękę w miejscu, gdzie doszło do utraty zębów. Następnie, na implancie mocowany jest sztuczny ząb, który ma zastąpić brakujące zęby. |
| | Irygacja: |
Mechaniczna metoda płukania wodą lub specjalnym płynem obszarów nad- i poddziąsłowych w celu wypłukania resztek jedzenia i płytki nazębnej. |
| | Językowy: |
Dotyczący wewnętrznej powierzchni zęba, znajdującej się najbliżej języka. |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Kamień nazębny: |
Mocna, utwardzona na skutek mineralizacji (zwapnienia) warstwa płytki nazębnej, którą może usunąć jedynie dentysta lub higienistka. |
| | Kanaliki zębinowe: |
Mikroskopijne kanały biegnące od zewnętrznej warstwy miazgi do nerwu wewnątrz zęba. |
| | Kiretaż: |
Zabieg usunięcia uszkodzonej lub martwej tkanki z kieszonki powstałej na skutek oddzielenia się dziąsła od zęba. |
| | Kły: |
Stożkowate i zakończone ostrymi czubkami zęby między siekaczami a pierwszymi trzonowcami. |
| | Kompozyt: |
Biały materiał do wypełnień używanych do uzupełniania ubytków. |
| | Korona: |
część zęba pokryta szkliwem; słowo to oznacza również uzupełnienie protetyczne w kształcie zęba używane przy odbudowie zębów. |
| | Kość zębodołu: |
Kość, która otacza korzeń zęba i utrzymuje go w miejscu. Utrata tej kości zwykle wiąże się z poważnym stadium choroby przyzębia. |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Lakiery: |
Stosowane, aby zapobiegać próchnicy. Mające postać płynną lakiery nakładane są na powierzchnie górne tylnych zębów. Lakier zostaje utwardzony, dzięki czemu tworzy bardzo cienką warstwę łatwą do oczyszczenia przy pomocy szczoteczki do zębów. |
| | Lakier dentystyczny: |
Materiał używany w leczeniu nadwrażliwości zębów, zawierający niekiedy sodek fluoru. Materiały te nakłada się na powierzchnię zęba, aby pokryć odsłoniętą warstwę zębiny i w ten sposób uniemożliwić przewodzenie bolesnych bodźców do miazgi. |
| | Leczenie kanałowe (kanałów miazgi zęba): |
Leczenie, w czasie którego usuwa się martwe tkanki z wypełnionego miazgą kanału w korzeniu zęba, a powstały w ten sposób ubytek zostaje wypełniony materiałem obojętnym. |
| | Leczenie stomatologiczne: |
Regularnie zaplanowane wizyty u dentysty, które mają zapewnić zdrowie pacjenta. Zakres takich wizyt i terapii zależy od stanu zdrowia jamy ustnej pacjenta. |
| | Licówki: |
Cienkie, łuski wykonywane przez dentystę indywidualnie dla każdego pacjenta z materiałów w kolorze zębów, które przykleja się do powierzchni zębów, aby poprawić ich wygląd. |
| | Linia dziąseł: |
Powierzchnia między zębem (w tym korzeniem) a tkanką dziąsła. |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Miazga: |
Miazga to miękka, wrażliwa tkanka znajdująca się w koronie, zbudowana z nerwów i naczyń krwionośnych, które dostarczają zębom składników odżywczych. |
| | Miejscowy: |
stosowany bezpośrednio podczas leczenia względem chorej części jamy ustnej. |
| | Międzyzębowy: |
Między zębami. |
| | Most: |
Stała, częściowa proteza, która zastępuje zęby lub łączy przestrzenie, gdzie doszło do utraty jednego lub |
| | Naddziąsłowe: |
Części jamy ustnej nad brzegiem dziąsła. |
| | Nadwrażliwość: |
Ostra, nagła bolesna reakcja zębów na zmiany temperatury, bodźce chemiczne i mechaniczne, słodkie i kwaśne pokarmy. |
| | Nadwrażliwość zębiny: |
Ostra, nagła bolesna reakcja zębów na zmiany temperatury, bodźce chemiczne i mechaniczne, słodkie i kwaśne pokarmy. |
| | Nieprawidłowy zgryz: |
Dotyczy niewłaściwego lub wadliwego ustawienia zębów szczękowych i żuchwowych względem siebie. Korygowanie nieprawidłowego zgryzu wymaga leczenia ortodontycznego. |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Obrzęk dziąseł: |
Opuchlizna, która pojawia się, gdy w tkankach dziąseł zacznie gromadzić się płyn. |
| | Ochraniacz na zęby: |
Miękki ochraniacz zakładany na zęby, aby ochronić je przed uderzeniami lub urazami. |
| | Odczulanie: |
Ma na celu zablokowanie bolesnych bodźców powodujących nadwrażliwość zębiny. |
| | Odpowiedź immunologiczna: |
Naturalna reakcja obronna organizmu na atak bakterii. Odpowiedź immunologiczna może również zniszczyć kość zębodołową, próbując zniszczyć bakterie. |
| | Opracowanie chirurgiczne rany: |
Zabieg wykonywany w przypadku zakażeń bakteryjnych i polegający na usunięciu czynników drażniących (bakterii, kamienia nazębnego) z kieszonki powstałej na skutek oddzielenia się dziąsła od zęba, co pozwoli na wyleczenie sąsiadujących tkanek. |
| | Ortodoncja: |
Obszar stomatologii zajmujący się korygowaniem nieprawidłowego zgryzu oraz przywracaniem zębów do właściwego funkcjonowania. |
| | Osuwanie się tkanki: |
Stan chorobowy, w którym tkanka dziąseł obumiera i złuszcza się z żywej tkanki. |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Podniebienny: |
Obszar podniebienny znaleźć można na podniebieniu jamy ustnej. |
| | Poddziąsłowe: |
Dotyczy części jamy ustnej przypominającej "fosę" poniżej brzegu dziąsła otaczającego ząb. |
| | Podniebienie miękkie: |
Tylna część podniebienia jamy ustnej zbudowana z tkanki. |
| | Podniebienie twarde: |
Kostna część podniebienia jamy ustnej. |
| | Policzkowy: |
Odnosi się do tych powierzchni zębów, które dotykają wewnętrznej strony policzków. W tekstach technicznych słowo to stosuje się w odniesieniu do powierzchni zębów tylnych i przednich od strony policzków. |
| | Polerowanie: |
Zabieg stomatologiczny, który usuwa płytkę nazębną i błonkę dzięki zastosowaniu specjalnej pasty polerowniczej ze środkiem ściernym w małym gumowym pojemniku w kształcie kieliszka przymocowanym do wolnoobrotowej kątnicy lub piaskarki. |
| | Połączenie cementowo-szkliwne: |
miejsce, gdzie ząb styka się z korzeniem. Skrót angielski CEJ. |
| | Połączenie skroniowo-żuchwowe: |
To "zawias" między żuchwą a czaszką. Skrót angielski "TMJ". |
| | Płyn dziąsłowy: |
Bezbarwny płyn, który cały czas wydostaje się z rowka dziąsłowego. Gdy dziąsła są zdrowe, płynu nie jest dużo. Z kolei, jego ilość zwiększa się podczas zapaleń dziąseł. Skrót angielski GCF. |
| | Płytka nazębna: |
- Bezbarwna, lepka warstwa bakterii, która bez przerwy gromadzi się na powierzchniach zębów. Staje się główną przyczyną próchnicy i choroby przyzębia, gdy pozostanie przez dłuższy czas na zębach. |
| | Płytka nazębna miękka: |
Luźna płytka bakteryjna, która pokrywa płytkę nazębną gromadzącą się nad i pod dziąsłami i zawiera większość powodujących chorobotwórczych drobnoustrojów. Płytkę tę można łatwo wypłukać z obszarów poddziąsłowych przy pomocy irygacji. |
| | Płytka nazębna twarda: |
Płytka bakteryjna przylegająca do twardych powierzchni zębów, którą można usunąć jedynie mechanicznie (np.: przyrządami, produktami do higieny jamy ustnej takimi, jak szczoteczki, nić dentystyczna, itp.) |
| | Powierzchnia grzbietowa: |
Powierzchnia górna; słowo używane zwykle w odniesieniu do języka, czyli np.: powierzchnia grzbietowa języka. |
| | Powierzchnie tnące: |
Dotyczy krawędzi gryzących przednich zębów. |
| | Powierzchnie styczne: |
Powierzchnie sąsiadujących ze sobą zębów. |
| | Poziom przyczepu: |
To wyrażona liczbami miara przyczepu więzadła zębodołowo-zębowego, którą określa się na ogół dodając wynik pomiaru głębokości kieszonki dziąsłowej i wynik pomiaru cofnięcia się dziąseł. Poziom przyczepu jest jednym z najważniejszych czynników branych pod uwagę przy ustalaniu postępu choroby przyzębia lub pozytywnych efektów leczenia. |
| | Próchnica butelkowa: |
Próchnica występująca u niemowlaków i dzieci, która najczęściej rozwija się na przednich górnych zębach. Źródłem tego rodzaju próchnicy są spożywane przez dzieci słodzone płyny, które na długi czas przywierają do ich zębów (np.: do butelek, którymi karmione są dzieci lub smoczków) dwóch zębów. |
| | Próchnica zębów: |
jest chorobą powodującą niszczenie zębów. Rozwija się, gdy bakterie (które gromadzą się w płytce nazębnej) wchodzą w reakcje z cukrem i wytwarzają kwas, który jest w stanie rozpuścić szkliwo i zębinę zębów. |
| | Profilaktyka: |
Zabieg profilaktyczny polegający na usunięciu twardych i miękkich osadów z odsłoniętych powierzchni uzębienia. |
| | Proteza: |
Częściowy lub kompletny zestaw sztucznych zębów górnych lub dolnych. |
| | Próchnica wczesna: |
patrz Próchnica butelkowa |
| | Przebarwienia: |
Przebarwienie zewnętrzne oznacza plamę na zewnętrznej powierzchni zęba, której źródłem są substancje zewnętrzne takie, jak tytoń, kawa, herbata czy jedzenie. Plamę taką można często usunąć poprzez polerowanie zębów profilaktyczną pastą ze środkiem ściernym. Przebarwienie wewnętrzne oznacza plamę w wewnętrznej strukturze zęba. Plamy takie mogą pojawiać się na skutek spożycia pewnych materiałów lub wchłonięcia substancji chemicznych w czasie rozwoju zębów. Są to plamy stałe i nie można ich usunąć przy pomocy polerowania. Wybielanie zębów może zmienić wygląd plamy. |
| | Przyzębny: |
Dotyczący tkanki i kości podtrzymujących zęby. |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Remineralizacja: |
Proces wbudowywania się składników mineralnych zęba we wcześniejszych ubytkach. Remineralizacja jest procesem odwrotnym do próchnicy zębów i przynosi lepsze efekty przy miejscowym zastosowaniu fluoru. Rentgenowski: Dotyczący prześwietleń RTG. |
| | Ropień okołozębowy: |
Ostre zakażenie tkanek dziąseł otaczających pojedynczy ząb, któremu zwykle towarzyszy zanik kości, ból, krwawienie, poważne zaczerwienienie i opuchlizna danej części dziąsła. |
| | Rowek: |
lub bruzda pokryta błoną śluzową (np.: rowek dziąsłowy). |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Siekacz: |
Ząb służący do cięcia lub gryzienia, położony w przedniej części jamy ustnej. |
| | Spód języka: |
Dolna część języka. |
| | Szczęka: |
Górna szczęka tworząca górną część jamy ustnej. Szczęka zbudowana jest z dwóch kości połączonych ze sobą na linii środkowej twarzy. |
| | Szczeliny: |
Rowki w powierzchniach żujących tylnych zębów. |
| | Szkliwo: |
Szkliwo to twardy, zmineralizowany, biały materiał pokrywający zęby. |
| | Trzonowce: |
Duże, szerokie, wieloguzkowe zęby z tyłu jamy ustnej. |
| | Twarzowe: |
Słowo to opisuje powierzchnie przednich zębów zwrócone w kierunku warg. |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Ubytek: |
puste miejsce wewnątrz zęba, które pozostaje po usunięciu próchnicy. |
| | Uraz zgryzowy: |
Rozwija się, gdy na skutek zgrzytania zębami lub zaciskania zębów na uzębienie oddziałują nadmiernie duże siły. Jeśli uraz zgryzowy zostanie zignorowany, dojdzie do szybkiej utraty przyczepu i kości. |
| | Urządzenie: |
Jakiekolwiek zdejmowane uzupełnienie protetyczne lub urządzenie ortodontyczne. |
| | Usuwanie kamienia nazębnego: |
Profesjonalny zabieg usunięcia z zębów twardych osadów. |
| | Uzupełnienia protetyczne: |
Jakiekolwiek elementy zastępujące utracone części zęba, np.: mosty, wypełnienia, korony i implanty. |
| | Wargowy: |
Dotyczący powierzchni przednich zębów zwróconych w kierunku wewnętrznej strony warg. |
| | Więzadło zebodołowo-zębowe: |
Włókna, na których ząb zawieszony jest w zębodole. Więzadło zębodołowo-zębowe umocowane jest z jednej strony w cemencie, a z drugiej w kości zębodołowej. |
| | W linii środkowej ciała: |
Dotyczy powierzchni zębów zwróconych w kierunku linii środkowej jamy ustnej. |
| | Wyżynanie się zębów: |
ma miejsce, kiedy w dziąsłach zaczynają pojawiać się pierwsze zęby. |
 |
 |
| |
 |
  |
 |
| | Ząbkowanie: |
Rezultat wyżynania się zębów mlecznych przez dziąsła. |
| | Zapalenie dziąseł: |
Zapalenie dziąseł może mieć postać od łagodnej do ciężkiej i zwykle towarzyszy mu zaczerwienienie, obrzęk, krwawienie i nadmierna wrażliwość dziąseł. |
| | Zębina: |
Podstawowa tkanka tworząca masę i szkielet zęba. Zębina znajduje się między miazgą a szkliwem zęba i zbudowana jest ze znajdujących się obok siebie kanalików zębinowych. |
| | Zęby mleczne: |
Pierwsze zęby dziecka. |
| | Zęby przednie: |
Sześć zębów znajdujących się z przodu jamy ustnej, które wykorzystywane są jako powierzchnie tnące (odgryzające) niż żujące. |
| | Zęby przedtrzonowe: |
Dwuguzkowe zęby bezpośrednio przed trzonowcami. |
| | Zęby tylne: |
Dotyczy zębów przedtrzonowych i trzonowych. Zęby tylne to zęby, które służą do rozdrabniania jedzenia. |
| | Zgłębnik: |
Przyrząd używany do wykrywania próchnicy. |
| | Zgłębnik do dziąseł: |
Przyrząd do badania głębokości kieszonek dziąsłowych |
| | Zgryz: |
Dotyczy sposobu stykania się zębów żuchwy i szczęki we wszystkich położeniach i ruchach szczęki. |
| | Zgryzowy: |
Służy do określania powierzchni gryzącej tylnych zębów. |
| | Złuszczanie się dziąseł: |
Łuszczenie się tkanki dziąseł. W przypadku złuszczających się dziąseł tkanki mogą wydawać się gładkie i błyszczące oraz mogą pojawić się jasnoczerwone lub szare wykwity. Tkanka powierzchniowa może się złuszczać, odsłaniając krwawiące i niezmiernie wrażliwe powierzchnie dziąseł. |
| | Żuchwa: |
Żuchwa to kość tworząca dolną szczękę. To największa i jedyna ruchoma kość twarzy. |
| | Żywica: |
Materiał stomatologiczny nakładany na ząb w przypadku poważnej nadwrażliwości zębiny. Zazwyczaj żywicy używa się dopiero wtedy, gdy zawiodą wszelkie inne próby leczenia.
|